Thứ Năm, 21 tháng 1, 2016

GIỌT NƯỚC MẮT CHO QUÊ HƯƠNG



TÔN-THẤT LONG · THURSDAY, DECEMBER 10, 2015

Trịnh Công Sơn khi viết bài hát “Giọt Nước Mắt Cho Quê Hương”, ông có thật sự khóc hay cảm giác ra sao? Nhưng khi nghe bài hát này giờ đây có cảm giác như những dòng nước mắt đang chảy ngược, nó đang chảy vào trong con tim buốt giá. Lời bài hát nó không chỉ đúng vào thời điểm đó mà cả đến sau này.

Giọt nước mắt thương con, con ngủ me mừng
Giọt nước mắt thương sông, ấp ủ rêu rong
Giọt nước mắt thương đất, đất cằn cỗi bao năm
Giọt nước mắt thương dân, dân mình phận long đong

Dân Việt ta thân phận long đong thật, nó long đong như chưa từng bao giờ hết long đong. Dân Việt bao nhiêu năm qua vẫn khóc như chưa từng bao giờ ngừng khóc. Tiếng khóc từ ngày chào đời cho đến ngày nhắm mắt lìa đời. Than ôi những giọt nước mắt chảy trên mảnh đất khô cằn nhưng thấm đậm mồ hôi hòa lẫn nước mắt trong đó. Cuộc sống thật nhục nhằn nhưng chẳng bao giờ được no ấm qua nhiều thế hệ bởi những đấu đá chính trị và chiến tranh trên mảnh đất quê hương.

Người dân gồng mình bương chải trên mảnh đất cằn cổi nhưng với thân phận bọt bèo, chẳng bao giờ nếm được quả ngọt ngào mà chỉ nhìn thấy những quả đắng, trắng tay vẫn hoàn tay trắng. Yêu thương và gắn bó nhưng rồi phải gạt nước mắt chia tay với mảnh đất cha ông để lại, xa sông, vắng con đò nhỏ và mảnh vườn thân thương để ra đi.
Hình như chưa có nổi đau nào người dân Việt chưa từng nếm và trãi qua. Chưa từng có một đất nước nào mà chiến tranh thì mất mát mà hòa bình thì mang lại nổi đau khác của những bi kịch, những bất công, những đớn đau mà nước mắt không bao giờ có thể xóa dịu được trong tâm hồn.

Giọt nước mắt thương mây, mây ngủ trên ngàn
Giọt nước mắt thương cây, cây ngả trên non
Giọt nước mắt thương anh, khô giòng máu châu thân
Giọt nước mắt quê hương, ôi còn chảy miên man.

Ngày xưa khi còn chiến tranh, nước mắt người dân Việt không chảy xuôi mà chảy ngược. Người tóc bạc tiễn người tóc xanh, nước mắt già khô khóc cho con trẻ. Giờ đây ngay cả trong thời bình cũng vẫn không thoát khỏi những mất mát tang thương, người dân khóc cho thân phận nhỏ nhoi của mình. Những giọt nước mắt vẫn lăn dài trên má mãi chưa biết đến bao giờ mới dứt đây.

Nước mắt đã chảy hòa lẫn máu của những người con Việt Nam đã hy sinh trên quê hương Việt Nam này bất kể họ từng chiến đấu cho phe nào. Cho dù ai chiến thắng thì bên nào cũng đều rơi nước mắt vì những vết thương, những đớn đau còn đọng lại sau chiến tranh. Những ai đã từng sống qua và lớn lên ở hai xã hội mới cảm thấy thấm thía những lời của bài hát này. Nó đúng từng lời, nó như những giọt nước mắt mặn chà xát vào vết thương lòng người nghe.

Giọt nước mắt thương chim, chim bỏ xa rừng
Giọt nước mắt thương đêm, đêm đẩy xe tang
Giọt nước mắt thương em, trên vận nước điêu linh
Giọt nước mắt không tên, xin để lại quê hương

Có những giọt nước mắt của những người con xa xứ ra đi luôn nhớ về kỷ niệm và dĩ vãng ngày xưa. Chợt nhớ về những con đường đất quê xưa và lầy lội, những quán cóc, những ngõ hẻm, những gánh hàng rong trưa hè và ngày mưa bão cùng với những giọt mắt rơi bỏ lại.

Người ra đi để lại một tâm hồn tả tơi, một nghịch lý về quê hương từng biết đến không giống như chùm khế ngọt vẫn hằng mong tưởng. Và nước mắt vẫn còn tiếp tục rơi cho đến bao giờ chỉ vì một tương lai tăm tối của quê hương vẫn còn ở lại phía sau lưng.

NHỮNG MÙA ĐÔNG ĐI QUA



TÔN-THẤT LONG·FRIDAY, DECEMBER 25, 2015

Đã có biết bao mùa đông đã đi qua trong đời, có những mùa đông thật đáng nhớ và có những mùa đông thật vô vị. Có những mùa đông chỉ muốn kéo dài vô tận và có những mùa đông chỉ mong nó đi qua cho mau.

Năm xưa khi đến Mỹ, mùa đông năm đầu tiên tôi được mời tới nhà dự Noel và ăn reveillon ở nhà ông chủ tiệm Thuỵ Sĩ, ai là dân sống lâu ở Đà Lạt chắc sẽ nhớ đến tiệm này trên khu phố Hoà Bình chuyên mua bán và sửa đồng hồ mang tên xứ sở chế tạo đồng hồ nổi tiếng nhất trên thế giới. Đó cũng là mùa đông đầu tiên tôi dự lễ Noel với người Đà Lạt xa xứ. Cảm giác bỡ ngỡ và lạc lõng dù mọi người trong nhà đều cố gắng làm cho tôi vui và mang đến cảm giác thân tình như người trong nhà.

Những món quà tuy nhỏ nhưng thân tình, những lời chúc và những cái bắt tay. Nó làm cho tôi cảm giác bớt cô đơn và lạc lõng trong không khí Giáng Sinh đầu tiên trên đất Mỹ.
Mùa đông đầu tiên ở nước Mỹ khoát cái không khí lạnh bên ngoài nhưng lại mang cái ấm áp tình người bên trong thật khó quên.

Thật sự lúc còn ở Việt Nam tôi cũng chưa từng tham dự bất cứ một lễ Giáng Sinh nào ngoài một lần đúng đêm Noel đi đến trước bức tượng Chúa với má tôi ở nhà thờ con Gà để cầu mong cho ba tôi mau chóng thoát khỏi ngục tù về đoàn tụ cùng gia đình.

Nhập gia tuỳ tục, giờ đây tôi ăn mừng lễ Noel và tết Tây là chính và không còn ăn mừng tết Ta ngoài việc cúng quẩy rồi thăm hỏi và chúc mừng nhau qua điện thoại hay Facebook.

Qua mùa đông đầu tiên, những mùa đông kế tiếp là những mùa đông bận rộn mua sắm quà tặng, trang hoàng cây Noel và hưởng những ngày nghĩ lễ dài nhất trong năm.

Có những mùa đông tôi đi sắm sửa sớm và có những mùa đông tôi chờ tới ngày cuối cùng tiệm hay shopping sắp đóng cửa rồi mới đi.

Nhớ năm đầu tiên đi làm tôi gặp phải ông boss kỳ lạ. Mỗi lần ông mở miệng trong buổi họp là ông nói cả tiếng chưa dứt và khi ông im lặng thì cả ngày cũng không thèm lên tiếng. Phòng tôi làm đối diện với ông, ngày cuối cùng trong năm cả tôi và ông đều im lặng. Cuối ngày trước khi tôi ra về ông đến phòng tôi bắt tay nhưng cũng không nói gì, một ông già độc thân sống một mình chỉ biết việc và làm việc. Tôi biết ông sẽ ở lại trong văn phòng một mình cho qua đêm Christmas Eve. Trước khi rời đi, tôi pha hai ly cà phê cho tôi và cho ông, ông ngó tôi nhìn đăm đăm, nâng ly lên chiêu một ngụm cà phê nóng nhưng cũng không nói gì thêm. Không hiểu ông đã nghĩ cái gì trong lúc đó. Một ông già kỳ lạ mà đến giờ tôi vẫn nhớ mãi đến ông.
Có một mùa đông tôi bay trên chuyến bay nữa đêm, trên máy bay người ta mở nhạc Giáng Sinh và chúc mừng nhau bằng ly cacao nóng hổi. Người không biết nhau vẫn trao nhau những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Có mùa đông tôi xa nhà bay sang Washington DC và New York để tìm tuyết và hứng cái lạnh băng giá của mùa đông xứ Đông Bắc Mỹ.

Năm đó tôi tham gia buổi họp mặt các cựu chiến binh ở Washington DC để gây quỹ cho các TPB bên nhà, những bài hát về Giáng Sinh của Việt Nam mà đã rất lâu tôi mới được nghe lại cất lên khi ngoài trời mưa gió và tuyết rơi mịt mùng.

Mùa đông đó tôi đã đến đứng trước bức tường đá đen Đài Tưởng Niệm Chiến Tranh Việt Nam khắc tên chi chít những người lính Mỹ tử trận hay mất tích trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Dù kích thước của Đài Tưởng Niệm khá khiêm tốn so với những đài tưởng niệm khác xung quanh Washington DC nhưng tầm ảnh hưởng của nó thì lớn rộng, nó không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống và tương lai tôi, mà còn ảnh hưởng đến hàng triệu người Mỹ và người Việt về cách suy nghĩ và ảnh hưởng của chiến tranh đến tận bây giờ. Đến đây, dường như cảm thấy cuộc sống như dừng lại, những bước chân của mọi người đều chậm lại, nhẹ nhàng và lặng lẽ hơn. Tưởng niệm cuộc chiến đã chấm dứt 40 năm trôi qua nhưng hình như cảm giác về nỗi đau và những mất mát vẫn còn hiển hiện xung quanh ta.

Cũng mùa đông năm đó tôi đã đến New York, ngay tại chổ hai toà nhà World Trade Center giờ đây chỉ còn là một cái hố sâu thăm thẳm bị đào xới lên cùng với sắt thép. Bao chung quanh là hàng rào kẽm với những cành hoa, vòng hoa treo lên trên bởi người viếng thăm hoặc thân nhân của người đã mất. Dòng người đứng xung quanh nhìn hố sâu mà trầm mặc, lại nghĩ đến người thân và những người đã mất vì tai hoạ giáng xuống đầu. Nếu không có chuyện 9/11 xảy ra thì giờ đây họ đang quây quần bên gia đình hưởng trọn niềm vui của một mùa lễ an lành. Dòng người lặng lẽ với mỗi người một tâm trạng và cầu mong thế giới luôn an lành, hoà bình. Chiến tranh và xung đột vì những lợi ích cá nhân hay ý thức hệ chỉ đem lại chết chóc và đau thương.

Có mùa đông tôi cùng gia đình lái xe đi dọc bờ biển Cali ghé vào một motel vắng như chùa bà đanh mướn phòng, muốn chọn phòng nào cũng được, nhìn những ánh đèn màu leo lắt, chớp nháy mà không muốn buồn cũng phải buồn theo.

Có mùa đông tôi đang lái xe đi trên con đường đèo ngoằn ngèo một bên là vách đá còn bên kia là vực sâu. Trời đang giữa trưa bổng chuyển sang âm u mịt mù rồi tuyết bổng đổ xuống dày đặt, đi đại dưới trời tuyết rơi mà thầm van vái tai qua nạn khỏi. Nếu bình tâm thưởng thức thì thấy rất đẹp với nhưng bông tuyết rơi lả tả trên đường.

Có mùa đông tôi tìm về Việt Nam để đi tắm biển hưởng cái nắng ấm của miền nhiệt đới tránh mùa đông giá lạnh ở Bắc Mỹ hay lang thang đâu đó ở khung trời Âu nào đó.

Mỗi mùa đông, mỗi nơi tôi đi qua và đón Giáng Sinh mỗi kiểu đều khác nhau, không có nơi nào lập lại giống nhau. Có khi với người thân, có khi với bạn bè và có khi một mình nhưng cảm giác luôn giống nhau đó là mọi người đều vui vẻ và thân ái với nhau hơn trong lễ hội mùa đông, lạnh lùng bên ngoài nhưng ấm áp trong lòng.

Những mùa đông đi qua!

NGÔI MỘ GIÓ

TÔN-THẤT LONG·TUESDAY, JANUARY 19, 2016

Ngoài khơi biển Đông, có những người ra đi chiến đấu bảo vệ tổ quốc và vĩnh viễn nằm lại không bia mộ, không bát hương và vòng hoa tiễn đưa. Muôn đời chỉ có gió lồng lộng và nước biển mặn hòa với máu.

Đêm khuya âm u
Ai khóc than trong gió đàn
Sóng cuốn Trưng Nữ Vương
Gợi muôn ngàn bên nước tràn
Hồn ai đang thổn thức trên sông
Hồn quân Nam đang khóc non sông
Sát khí ngất đất bao lớp thây muôn bóng huyền
Không gian như lắng nghe bao oan hồn

(Trích Hát Giang Trường Hận - Lưu Hữu Phước)


Cũng dòng máu đỏ da vàng, người ra đi chẳng vì một ý thức hệ nào mà chỉ để bảo vệ tổ quốc quê hương chống quân xâm lược. Thế nhưng những hy sinh của họ đã bị cố tình quên lãng đến 42 năm sau mới được nhắc đến tên và chờ công khai để có được ngôi mộ gió không tên cùng với bát hương tưởng nhớ. Không, thật ra những người hy sinh nằm xuống cho quê hương không hề bị lãng quên, rất nhiều người còn lại không hề quên tên họ và những gì họ đã làm, chỉ có ai đó cố tình quên và lãng tránh mà thôi.



Tuy rằng so sánh hơi khập khểnh giữa cuộc nội chiến Bắc-Nam của Hoa Kỳ với cuộc chiến tranh Bắc-Nam ở Việt Nam, nhưng "Nghĩa tử là nghĩa tận" như người Việt ta hay nói. Trong nghĩa trang Arlington ở Washington DC có một khu vực gọi là Confederate Section dành cho những tử sĩ miền Nam. Tổng cộng gần 500 mộ phần quây tròn chung quanh một tượng đài do nhà tạc tượng danh tiếng là điêu khắc gia Moses Ezekiel thực hiện. Trên đỉnh của chân bệ hình vòng cung như nóc Tòa Quốc Hội Mỹ là hình tượng cao 32 feet của một thiếu phụ tượng trưng cho miền Nam là phía bên bại trận. Ðây chính là hình ảnh bà mẹ của phe bại trận đã có con trai hy sinh trong cuộc nội chiến Nam Bắc Mỹ. Phía dưới tượng đài được khắc bài thơ như sau:



Ở đây chẳng có vinh quang hay tưởng lệ.
Ở đây chẳng phải binh đoàn hay cấp bậc.
Ở đây chẳng có tham vọng hay mưu cầu.
Ở đây chỉ đơn thuần là nhiệm vụ.
Những người nằm ở đây đã hiểu rõ
là họ trải qua gian khổ, đã hy sinh
đã liều thân và sau cùng đã chết.

Ở Việt Nam không có được một bức tượng đài nào cho những bà mẹ có con trai phía bên bại trận cho dù họ chiến đấu cũng vì tổ quốc duy nhất mà họ sinh ra và lớn lên biết đến mà thôi. Người mất thì đã mất nhưng còn những bà mẹ, những người vợ, những người chị, người em, người con của những người thua cuộc vẫn tiếp tục nhận lãnh những kết cục của kẻ chiến bại, những bất hạnh nghiệt ngã, phải chịu đựng. Có còn lại chăng chỉ là những Hòn Vọng Phu, vẫn đứng chờ chồng đến hóa đá như truyền thuyết từ ngàn xưa

Người vọng phu trong lúc gió mưa,
Bế con đã hoài công để đứng chờ,
Người chồng đi đã bao năm chưa thấy về
Đá mòn nhưng hồn chưa mòn giấc mơ

Có đám cây trên đồi gióng trông trong mơ hồ,

Ngày nào tròn trăng lại nhớ đến tích xưa..
Khi tướng quân qua đồi, kéo quân, quân theo cờ,
Đoàn cỏ cây hãy còn trẻ thơ cho đến bây giờ đã thành đoàn cổ thụ già
Mà chờ người đi mất từ ngàn xưa,
Nàng đứng ôm con, xem chàng về hay chưa? Về hay chưa?

Có ai xuôi vạn lý nhắn đôi câu giúp nàng,

Lấy cây hương thật quý, thắp lên thương tiếc chàng.
Thôi đứng đợi làm chi, thời gian có hứa mấy khi sẽ đem đến trả đúng kỳ
Những người mang mệnh biệt ly

(Trích Hòn Vọng Phu 2 - Lê Thương)


Việt Nam luôn tự hào có 4 ngàn năm văn hiến so với Hoa Kỳ chỉ gần được 250 năm lập quốc. Nhìn ra Việt Nam có một lịch sử rất lâu đời và Hoa Kỳ có một lịch sử rất ngắn hạn. Sự cách biệt giữa lịch sử và nền văn hóa lâu đời và ngắn hạn của Mỹ và Việt Nam chẳng thể nào dùng làm thước đo để chứng minh được những điều đã xảy ra ở hai quốc gia này. Ở xã hội Việt Nam ngày nay, cái gọi là văn hóa truyền thống, những Nhân Lễ Nghĩa Trí Tín, thuyết Nhân Quả, nguồn gốc văn hóa ăn sâu vào tâm hồn người Việt của 4 ngàn năm văn hiến hầu như chẳng còn có chổ đứng, ảnh hưởng hay tác động lên cách suy nghĩ, hành động giữa con người với con người, giữa đồng bào và dân tộc, giữa ý thức hệ hay dân tộc tính.

Niềm tin lập quốc của Hoa Kỳ là “mọi người sinh ra đều bình đẳng” và có những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm. Ở Việt Nam, ai chiến đấu cho cái chính nghĩa nào đó chắc đã nhiều lần nhìn ra cái công sức mình bỏ ra để được gì, có gì, thấy được gì và quyền gì. Người dân Việt từ ngày sinh ra đời, vấn đề sống chết cứ vây lấy con người. Đó phải chăng chỉ là một hành trình tạm thời, sự sinh tồn của con cháu giống Rồng Tiên luôn tùy thuộc, bị ảnh hưởng bởi sự đấu đá tranh giành quyền lực và một học thuyết tạm bợ, nó chỉ dừng lại cuối cùng ở chốn mộ phần. Nhưng kể cả những chốn mộ phần cũng bị san bằng, quên lãng vì sự tham lam, sự độc ác và vô cảm để cho mồ mả lạnh tanh không hương khói. Bao nhiêu năm ta được gì cho những người còn sống, bao nhiêu năm đã mất gì cho những người đã nằm xuống. Thiên đường và địa ngục, địa ngục thì đã thấy và trãi qua, thiên đường rất có thể chỉ là một ước mơ và quá xa vời cho người Việt mà thôi.

Rùa Hồ Gươm mất chắc sẽ được ướp xác, đem trưng bày và tưởng niệm. Còn người đã chết vì tổ quốc, vì quê hương được gì ngoài những vòng hoa bị dẫm nát. Cái xã hội Việt Nam ngày nay đúng là đảo điên.

Thứ Bảy, 16 tháng 1, 2016

ĐƯỢC VÀ MẤT

Có nhiều người cho rằng giờ Việt Nam cái gì cũng có, còn hơn cả miền Nam Việt Nam trước năm 75 nữa. Người Việt giờ không còn lo cơm gạo, ăn mặc mà đã biết làm giàu. Người Việt giờ giàu có và còn có thể mua cả những thứ đặc biệt mà chỉ có những người giàu có bậc nhất trên thế giới mới dám bỏ tiền ra mua được những món hàng thuộc dạng quý hiếm và sản xuất nhỏ giọt.
Những vật chất của cải mà người Việt có ngày nay thực tế chỉ là theo đà phát triển của thế giới mà thôi, nếu so sánh như vậy thật là sai lầm, thế giới ngày nay không còn có sự so sánh giữa các gia đình có lò gas, bếp điện hay TV, tủ lạnh, xe gắn máy... người giàu và người nghèo ngày nay đều có thể có những thứ đó trong căn nhà của mình.
Nếu nhìn vào tổng quan mà nhận xét thì thế giới ngày nay đang phát triển đến thế nào và Việt Nam phát triển ra sao, vị trí của Việt Nam ở đâu thì mọi người đều nhìn biết rất rõ. Những gì người Việt có được ngày hôm nay thì các nước xung quanh đã có và quen dùng trước cả khi người Việt biết đến và du nhập vào trong nước. Tuy nhiên thế giới xung quanh ta ngày nay còn có nhiều thứ hơn là vật chất và của cải cùng sự giàu có, người dân ở trên thế giới còn có được nhiều thứ để nhận lấy và chọn lựa. Trong khi đó người Việt chỉ có cái bề ngoài là vật chất nhưng lại bị tước đoạt hay lấy mất đi rất nhiều thứ trong đó có giá trị tinh thần, giá trị văn hóa trong phạm vi của một quốc gia.
Nhìn từ bên ngoài, thực tế thì ta chỉ nhìn vào các thành phố tỉnh thành lớn của Việt Nam mà thấy mọi người đều có một mức sống tương đối, nhưng khi đi ra khỏi thành phố chừng vài chục kilomet hay lên vùng cao thì những thứ lò gas, bếp điện, lò viba, tủ lạnh chỉ là những sản phẩm của một thế giới khác và được thay thế bằng những chiếc chạn, bếp than, bếp củi, cái lu bên hông chái hè của căn nhà tranh vách đất từ bao nhiêu đời nay vẫn thế. Như thế thì không thể nói là Việt Nam giờ cái gì cũng có, phát triển thì phải phát triển đồng đều trong khi Việt Nam đang chân thấp chân cao để hội nhập vào một xã hội phát triển hơn cái xã hội mà Việt Nam đang đứng hiện nay.
Có một thời gian dài người dân miền Nam quen sống trong sự vô tư với không khí tự do chẳng bao giờ biết đến việc chạy ăn chạy mặc là gì mà chỉ biết "Ăn Ngon Mặc Đẹp" , một biến cố lớn làm thay đổi tất cả. Sách vở, những tài sản tri thức vô giá thu gom bao nhiêu năm hoặc là bị tịch thu hoặc bị một mồi lửa thiêu trụi. Người có học vị được trao cho cái cuốc để lên rừng đào đất tự nuôi sống bản thân và gia đình. Kẻ thất học lại được dùng để cai trị những người có học vị bằng cấp được đào tạo căn bản. Người dân luôn được nhắc nhở phải mang ơn các nước Cộng Sản anh em vì đã có công giúp thống nhất đất nước. Trong cái không khí đánh tư sản mại bản, người thương nhân thành kẻ gian thương, người trí thức thành những kẻ tay sai cho chế độ bị lật đổ, việc tịch thu tài sản và đổi tiền đã biến trọn cái miền Nam giàu có thành một con số không. Hàng đêm người dân phải đi họp tổ dân phố để học tập và nghe qua một cái nghị quyết nào đó của Đảng mà chẳng hiểu vì sao cần phải biết đến. Phong trào thi đua hành xác từ quét dọn phố xá cho đến thu gom giấy vụn chỉ để thỏa mãn cái tâm lý của người chiến thắng thích thì làm, hám thành tích, thích lên giọng dạy bảo và chen vào mọi ngóc ngách cuộc sống của người dân.
Trong một thời gian dài người dân luôn bị sống trong lo âu, sợ sệt và đói khổ. Cái đói, cái nghèo đã sản sinh ra cái hèn, người ta đánh mất phần lương tri, các hành vi đạo đức còn sót lại cho vài gram đường, chút thịt bèo nhèo, cái lốp xe đạp. Người ta sẳn sàng trèo lên đầu lên cổ nhau hay ăn chặn bớt từng khẩu phần của nhau để sống còn. Tất cả chỉ còn biết đến làm sao để được "Ăn Cho No Mặc Cho Ấm" là đủ rồi, cái đói, cái rét trường kỳ đã biến đầu óc con người chỉ còn nghĩ đến làm sao để có được tiền, có được miếng ăn, cái mặc và thế là tham nhũng được dịp lên ngôi. Anh lái xe đường dài, chị mậu dịch viên được đánh giá và coi trọng hơn người có bằng cấp đại học. Con người lúc đó được đong đo bằng những tiêu chuẩn khác nhau qua những giá trị của vật chất là tem phiếu thay vì tri thức.
Từ đó cái thước đo tem phiếu bao cấp đó mà xã hội Việt Nam bắt đầu tàn lụi, nó đã thay hình đổi dạng và đong đo giá trị con người và nền tảng xã hội bằng sự giàu có hào nhoáng của vật chất thay vì giá trị tri thức, văn hóa và các hành vi ứng xử đạo đức. Giá trị của xã hội Việt Nam ngày nay được chứng tỏ bằng những khu phố Văn Hóa, nhà Văn Hóa, bằng các băng rôn tuyên truyền và các khẩu hiệu, bằng khen thưởng treo đầy đường cùng với các tệ nạn xã hội.
Nghiêm túc mà nói, xã hội Việt Nam ngày nay thiếu văn hóa nhưng thừa tệ nạn. Thiếu dân chủ nhưng lại thừa tham nhũng. Độc lập nhưng quá nhiều lệ thuộc. Sức mạnh của một quốc gia mà cái thừa thì không cần còn cái thiếu lại quyết định sự tồn vong của đất nước.
Cái được và mất khác biệt nhau quá nhiều, những yếu tố bất ổn sẽ tạo một sự chuyển biến, những dồn nén và tàn tích của những tệ nạn, hủ lậu là những yếu tố cho một sự kết thúc và khởi đầu cho một tương lai. Đó là quy luật của vạn vật.
Người dân và nhà cầm quyền ngày nay không còn là “Quân Dân như cá với nước”, thật ra nó đang là “Lửa và Nước”, không cùng chiến tuyến, không còn hiểu nhau và không còn đi chung một con đường nữa rồi.
"Một nửa ổ bánh mì vẫn là bánh mì, 
nhưng một nửa sự thật không phải là sự thật".
Tóm lại, ổ bánh mì dù xé vụn ra từng mảnh nhỏ vẫn là bánh mì, còn trong hàng trăm ngàn giáo điều nhà cầm quyền đã từng nói, từng tuyên truyền, từng hô hào và từng hứa thì đừng vội vàng tin hoặc và dựa vào đó để đặt trọn lòng tin. Tất cả những lời nói chỉ là một nữa sự thật mà thôi, còn phần hành động và bằng chứng là một nữa còn lại. Rất tiếc một nữa phần sự thật còn lại thì nhà cầm quyền lại hoàn toàn đi ngược lại những gì họ đã nói.
Và sự thật là mỗi năm Việt Nam mỗi tệ hại hơn, đó chính là sự thật!

TÔN-THẤT LONG·SATURDAY, JANUARY 16, 2016

Niềm tin mù quáng,


Ngày còn nhỏ tôi đã thấy có nhiều giàn dạ lý hương được trồng làm hàng rào xung quanh nhà ở xóm tôi. Và lúc còn nhỏ tôi đã được nghe nhiều người lớn kể chuyện là chỉ có ban đêm cây dạ lý hương mới trổ bông và toả mùi thơm ngát hương. Mùi bông dạ lý hương rất thơm và lan xa nhất là trong những đêm thanh vắng và nhiệt độ hạ xuống thấp đến lạnh buốt.
Nhưng đó chỉ là một phần của câu chuyện, cái đáng sợ tôi còn nghe được là ban đêm hoa dạ lý hương càng cho mùi thơm và hương toả ra nồng nàn thì cũng là lúc một linh hồn oan khuất nào đó xuất ra và bay lãng vãng gần xung quanh đó. Và tôi cũng không hiểu tại sao mình lại tin như vậy, đã tin lại còn sợ hãi hơn mỗi khi đi ngang nhà ai đó có hàng rào là giàn dạ lý hương như là một niềm tin mù quáng mang một điều bí ẩn cho đến khi tôi rời quê nhà ra đi.
Có lẽ chúng ta ai cũng nghe và tin vào một điều gì đó lúc còn nhỏ và niềm tin sợ hãi này đi theo ta cho suốt cuộc đời mà chẳng qua một sự suy xét hay tìm cách giải thích về điều tin mù quáng đó. Vẫn biết gọi là niềm tin mù quáng nhưng mấy ai trong chúng ta thoát khỏi. Nó như một quán tính mà tự trong người mỗi chúng ta ai ai cũng có.
Cũng như ở đâu đó, một nơi nào đó, chúng ta sống như một quán tính. Cũng ăn, cũng cười, cũng vui vẽ, cũng phè phởn như vậy qua năm này tháng nọ và tin vào một điều gì đó kỳ quặc mặc dù chẳng bao giờ giải thích được.
Chúng ta là một những con người ngây thơ, ngây thơ và tin mù quáng sống theo quán tính. Ai nói cái gì cũng tin, chẳng cần bằng chứng, chẳng cần dựa vào bất cứ cái gì. Lòng tin đánh trúng vào tâm lý của ta khi chỉ cần nghe một điều gì đó thì ai nói đúng như điều mình đang tò mò, sợ hãi hay mong mỏi là tin ngay, tin một cách vô tội vạ.
Nói rằng chúng ta dễ dãi cũng đúng, vì quá dễ dãi nên chúng ta bị thao túng, bị xem như con rối mà lúc bị quay sang trái lúc lật sang phải, lúc lại quay mòng mòng như một con vụ. Những tin đồn thất thiệt luôn lấy đi lòng tin của ta rất nhiều.
Chính vì điều đó mà người ta rất thành công trong việc thuyết phục và làm cho một bộ phận lớn chúng ta tin tưởng mà nghe theo và đi theo cái quán tính được vạch sẳn. Tin tưởng và nghe theo với một mức độ mù quáng đến chẳng thèm dùng lý trí để nhận ra đúng và sai, chẳng cần dùng đến cái đầu để phán đoán và suy sét mà dùng bàn tay để cổ võ và cho ra những tràng pháo tay cuồng nhiệt mà chẳng hiểu vì sao làm vậy.
Có thể nói chúng ta là một lũ đáng thương, trong khi chúng ta đoán mò, đoán bậy, nghe ngóng và xem ai đó tung những tin trái chiều như là họ đang đánh nhau u đầu vỡ trán thì trong khi đó họ đang ngồi cười vì cái lũ đáng thương chúng ta đang bị họ xỏ mũi dẫn dắt vào cơn ma trận đầy những tin đồn của họ.
Chúng ta sợ hãi, chúng ta bị thuyết phục rằng quyền lực đang bị nhóm này nhóm kia thâu tóm. Chúng ta đã trở thành một lũ hề nếu biết rằng chẳng có một nhóm nào thâu tóm gì cả mà toàn bộ quyền lực đã bị thâu tóm từ lâu rồi. Căn bản là các thứ quyền lực đó đang được chia chác để làm cách nào đó cho chúng ta sợ hãi và cuối đầu tuân phục họ mà thôi.
Chúng ta đã thật ra đang tuyệt vọng và bị ảo giác, chúng ta như con thuyền bơi trên biển cả chẳng nhìn thấy bến bờ đâu cả, chúng ta như những con người đang đi trong sa mạc nóng cháy bị ảo giác đang gặp một ốc đảo xanh tươi với hồ nước trong xanh. Bất cứ mong nghĩ đến điều gì thì ta lại tưởng tượng đến nó như đang trước mặt và mong thấy nó.
Chúng ta những con người vô vọng, bị thuyết phục và sợ hãi những quyền lực bởi vì cái niềm tin ngây thơ và bị chi phối bởi nó, bởi thói quen chịu đựng và tuân phục mà không cần suy xét.
Với cái bản tính như vậy chúng ta sẽ chẳng bao giờ tỉnh táo để thoát ra khỏi cái vòng luẩn quẩn này và ngày qua ngày chúng ta chỉ là những con vụ, con trốt cho một vòng chơi đầy quán tính của ai đó và luôn mang trong mình một niềm tin sợ hãi mù quáng. Cái niềm tin mù quáng này sẽ đi theo ta suốt cuộc đời và làm hại chúng ta mà chúng ta chẳng bao giờ nhìn ra và nhận thấy.
TÔN-THẤT LONG·THURSDAY, JANUARY 14, 2016

Thứ Sáu, 28 tháng 8, 2015

Tóm lược những điều trông thấy khi đi Cruise

Phiền hà,

Đi trong bất kỳ một tour nào cũng luôn gặp những điều không thích, có những điều không vừa ý, không phải ta kỳ thị nhưng vì những thói quen và tập quán đã tạo ra những ấn tượng không tốt về dân tộc đó.

Chuyện người Trung Quốc đi du lịch phơi quần áo ngoài phi trường Thailand, nhúng chân vào fountain rữa chân ở Paris hay cho con đại tiện trên phố ở Hong Kong thì ở trên tàu cũng vậy.  Chen lấn và ồn ào, dành giật và xô đẩy cũng làm cho người Mỹ dạt ra vì không muốn hơn thua với họ, không phải vì sợ mà khinh thường.  Trong nhóm tôi đi có 80% là người Hoa ra đi từ Việt Nam, tuy họ nói tiếng Quảng Đông với nhau nhưng không tự nhận mình là người Hoa mà chỉ nói người mình là người Mỹ gốc Việt.  Có lẽ một phần cảm thấy ngượng khi nếu nói mình là người Hoa gọp chung với nhóm người Hoa đi từ Trung Quốc.

Hôm đó có một bữa gọi là Lobster night, ai cũng đứng xếp hàng cầm dĩa chờ lấy thức ăn, phải nói là hầu hết người Hoa đứng xếp hàng chen lên hàng đầu đều lựa Lobster và tôm còn gạt các món khác ra xung quanh.  Có những người còn tỉ mỉ hơn khi đưa kẹp gắp từng con lobster lên ngắm nghía xem nó có mập hay ốm, nhiều thịt hay ít thịt mới chịu bỏ vào dĩa.  Nhiều người Mỹ đứng trong hàng họ lắc đầu làm mình cũng ngao ngán.

Người Mỹ có thói quen khi lên xe bus thì một khi đã chọn chỗ ngồi hay có chổ ngồi dù vừa ý hay không họ luôn ngồi chổ đó cho hết chặng đường hay tour.  Người Hoa thì mỗi lần lên xe là lại đi dành chỗ khác ngay cửa sổ, không gần cửa sổ thì cũng phải ngồi trên đầu dù trước đó họ lên xe trễ và ngồi sau chót.

Khi đi ăn buffet mà không có bàn là họ đứng lỳ một bàn chờ cho tới người ngồi ăn tại bàn đó đứng lên là nhảy vào liền dù bàn chưa lau dọn như sợ người khác dành mất và cuối cùng phải nói họ ồn ào đến phát sợ.

Riêng về phần người Ấn thì ồn ào và phải nói thật sợ cái mùi nồng nặc của họ, tôi không hiểu vì sao rất có thể tôn giáo họ không cho phép dùng deodorant nhưng tôi sợ đứng gần họ vì cái mùi nặng thật khó diễn tả.  Tuy nhiên người Ấn cũng khá hơn người Hoa nhiều.  Người Nhật, Hàn, Việt và Phi đi du lịch không phải vì mình khen mình nhưng khá là hoà nhịp với người Âu Châu và Mỹ hay Canada.

Thức ăn,

Thức ăn trên tàu hằng hà xa số, chỉ sợ không có bụng chứa chứ không sợ hết thức ăn.  Buổi sáng bắt đầu từ 5 giờ sáng là đã có thức ăn sáng dọn ra rồi, thực đơn có đủ hầu hết cho mọi quốc gia kể cả các món ăn Á Đông như cơm chiên Dương Châu, cháo trắng, kim chi, món soup chua cay của người Thái, soup nuôi và mì xá xíu.  Thức ăn dành cho con nít và người lớn, trái cây tươi được dọn ra cho mọi bữa ăn từ dưa hấu, chuối, bom, táo, thơm, dưa gang, cantaloupe, apricot, mận, cam..., Cà phê, sữa tươi, ca cao, nước chanh, táo, bưởi, cam... đều có cả.  Các loại bánh và kem đủ loại nếu ai hảo ngọt đi dọc hết hàng bánh chỉ nếm mỗi thứ một muỗng có thể no khi đi đến cuối quầy.

Đến 10:30 giờ sáng là họ bắt đầu chuyển thực đơn và món ăn sang bữa ăn trưa và hầu như họ không bao giờ đóng cửa nhà ăn trừ buổi tối từ 9:45 đêm đến 5 giờ sáng thì các quầy buffet dọn dẹp nhưng vẫn có một vài quầy buffet vẫn mở cho người ăn đêm.  Nói chung mọi người có thể ăn bất cứ lúc nào khi cảm thấy đói.  Nhân viên phục vụ luôn túc trực để lau dọn bàn, dẹp dĩa chén thay các muỗng nĩa và khăn mới.  Họ phục vụ liên tục và luôn nở nụ cười, sẳn lòng chìu ý người đến ăn bất cứ lúc nào.  Trước khi vào phòng ăn họ luôn có người túc trực xịt nước rửa tay và có người đứng chơi nhạc sống trong các bữa ăn trưa và chiều.  Vệ sinh là việc rất quan trọng và được chú ý đến từng centimeter.  Hễ ai làm đổ nước hay thức ăn là có người đến dọn dẹp ngay.  Các món ăn thì phục vụ cho mọi sắc dân từ Ý, Hoa, Ấn, Mễ, Mỹ và Âu Châu như Hy Lạp, Đức, Pháp... Mỗi ngày họ làm thức ăn của từng vùng miền như Á Châu, Âu Châu, Mỹ và Mỹ La Tinh.  Á Châu có cari Ấn, cơm Ấn, Kim Chi Hàn, mì xá xíu, cơm chiên Dương Châu, canh chua Thái, mì xào kiểu Thái, cơm trắng ăn chung với cá thịt, đó là chưa kể các món hambuger, pizza, spaghetti, hotdog... là những món người Mỹ hay ăn.

Phía trên là nói về ăn buffet, trên tàu còn có các nhà hàng.  Các nhà hàng gồm có Mexican, French, Russian (Đông Âu), Chinese, Italian.  Đây là kiểu đi ăn nhà hàng hạng sang cần phải đặt bàn trước và bữa ăn gồm 3 món khai vị, món chính, tráng miệng và nước.  Nước lạnh, cà phê, trà, nước trái cây, sữa, chôclate kể cả trà tàu đều free nhưng các thức uống khác như rượu, bia và nước ngọt thì phải mua.  Tôi không uống rượu và bia nhưng 1 ly rượu đỏ hay trắng tùy loại giá khoãng 4-5 đô cũng không quá mắc, 1 chai bia khoãng chừng 3 đô tại bar thì quả là rẽ là đàng khác.

Các chef trên tàu nấu ăn khá ngon, trang hoàng đẹp và mỗi ngày mỗi đổi món nên thức ăn lạ miệng và ít nhàm chán.

Các buổi ăn trưa và tối thường có nhạc sĩ chơi nhạc sống.  Tính tới ngày thứ sáu dựa theo thông báo của người phát ngôn trên tàu họ nói mọi người đã ăn 60 ngàn quả trứng và mấy ngàn tấn thị bò chưa kể các loại thịt gà, heo và các loại rau quả cùng thức uống.

Phải nói là họ nấu ăn cho cả 1 hạm đội vì vậy nên không biết làm việc trong nhà bếp lương bỗng có cao hay không thì không biết nhưng thấy rõ ràng là cực quá.

Hoạt động,

Trên tàu có rất nhiều hoạt động dành cho mọi lứa tuổi và các nơi để đi chơi hay tham gia.

Các em nhỏ thì có các câu lạc bộ với các hoạt động tuỳ theo lứa tuổi cũng như các trò chơi, luôn có những nhân viên theo sát và hướng dẫn cũng như điều hành các em nhỏ.

Người lớn thì có thể shopping, coi talk show, cinema, vào casino đánh bài, tập ở phòng tập thể dục, đi tắm hơi, Jacuzzi, đi bơi ở các bể bơi lộ thiên trên tầng cao nhất, chơi tennis, chơi bóng rổ, vào phòng đọc sách, hay vào phòng chơi bài, chơi đánh ping pong, leo vách núi, vào phòng nghe nhạc, hoặc vào quán bar uống rượu bia ...

Phòng ở khá nhỏ, có phòng tắm đứng, phòng giường chỉ đủ cho hai người nằm và có 1 giường treo đủ cho thêm 1 người nữa.  Có 2 loại phòng là cabin có balcony và cabin chính giữa, giá cả cũng chênh lệch nhau từ 500-700 đô.  Phòng ở được dọn dẹp mỗi ngày và thay các khăn tắm. Mỗi ngày trên tàu vào lúc 5-6 giờ chiều là có các nhân viên dọn phòng đặt lên giường 1 thời khoá biểu cho các hoạt động của ngày kế tiếp.  Tuy chỉ vòng vòng trên tàu thôi nếu không muốn lên bờ đi tham quan hoặc lấy tour thì cũng luôn có những hoạt động và show diễn để mọi người không cảm giác chán.





Nhân viên phục vụ rất đông và nhanh nhẹn, tháo vát, rất thân thiện.  Đa số các nhân viên phục vụ là đa văn hóa gồm người Ấn Độ, Philippino, Mexican, Indonesia, Trung Quốc, Thái, Malaysia, American...  Họ làm theo ca, mỗi ca 10 tiếng đồng hồ.  Con số nhân viên phục vụ trên tàu lên đến 1100 người cho tổng số 3-3.5 ngàn khách du lịch trên tàu.  Quy ra là 1 nhân viên phục vụ cho 3 người.

Linh tinh,

Theo được biết có tổng cộng 60 dân tộc đi trên chuyến Cruise này, rất nhiều đoàn khách đi từ Đức và Áo là 2 nước từ Âu Châu đi đông nhất, sau đó có Ý và dân Đông Âu...  Về phía Á Đông thì chiếm đa số là người Trung Quốc và Ấn Độ, kế đến Phi và Việt ở Mỹ, người Hàn và Nhật cũng có nhưng là khách đi lẽ không theo đoàn hay nhóm.

Đây là chuyến tàu gọi là Freestyle Cruising có nghĩa là mọi chuyện không cần đăng ký hay xếp đặc trước, tuỳ nghi mà làm.  Chuyện tuỳ nghi thứ nhất là có nhiều nhà hàng hạng sang, không cần chọn giờ, đăng ký khi lên tàu mà thích ăn giờ nào, lúc nào thì chỉ gọi điện hay xuống nhà hàng xếp hàng vào ăn.   Điểm thứ hai là không cần mặc vest hay đồ sang trọng vào nhà hàng mà chỉ cần mặc quần dài, áo và mang giày.  Điểm thứ ba là không có bữa ăn chúc mừng của thuyền trưởng, ai thích thì đăng ký đi ăn, còn không thì thôi mà không bắt buộc.  Điểm thứ tư là được quyền order món ăn đặc biệt mình thích mặc dù phải trả thêm tiền nhưng các Cruise du lịch khác không có, phải chọn thức ăn họ đã lên lịch.  Giờ nghĩ lại phải chi lúc đó mình gọi món Phở Việt Nam xem đầu bếp có tài tình tới mức làm tô phở riêng cho mình :-)

Còn vài điểm khác biệt nữa nhưng chỉ điểm qua vài điểm chính mà đa số đi các Cruise khác đều phải trãi qua, có người thích và có người không thích, riêng bản thân tôi thì rất thích vì đi chơi mà bắt buộc phải mặc đồ lớn và chọn giờ ăn khi đang bận tay điều gì đó mà thành ra lỡ giờ ăn chính nên phải đi ăn bufet thì quả thật khó chịu.

Thức ăn người già thích nhất là rau, trẻ thì Pizza và Icecream cùng các loại nước trái cây, còn lại là thịt và cá cho mọi lứa tuổi.  Người già ăn thì ít mà uống thuốc thì nhiều, ăn xong thì lôi hộp thuốc 7 ngày ra uống, giới trẻ và thanh niên thì ăn uống, rượu bia cùng suốt ngày nằm phơi nắng cho da cháy chơi.  Trẻ con thì tham gia các club và hoàn toàn quên mất bố mẹ, còn bố mẹ thì hoàn toàn quên con cái mà vùi đầu vào các casino hay các show hay ca nhạc sống diễn trên tàu.

Chỉ trong vòng 7 ngày mà coi nhạc sống, các show diễn còn nhiều hơn cả năm cộng lại.  Ca sĩ hay diễn viên biểu diễn tại các show trên tàu đa số là dân đã từng có show hay từng biểu diễn qua ở Las Vegas nhưng giờ đã quá thời hoặc ký contract nên giờ lên tàu biểu diễn.  Show được nhiều người tham gia nhiều nhất là ảo thuật, giả danh các danh ca như Elton John, Madonna và Tina Turner.  Show có nhiều người già tham dự nhất là nói về kim cương và đồ trang sức.  Show có con nít tham dự nhiều nhất là show ảo thuật.

San Diego - August 28, 2015

Ngày thứ bảy - Victoria Charming

Hôm nay là ngày cuối cùng của chuyến đi Cruise vì sáng sớm ngày mai tàu sẽ quay về lại bến ở Seatle để kết thúc chuyến đi.  Đúng 6 giờ chiều nay tàu sẽ cập bến Victoria của Canada cho mọi người lên tham quan vườn hoa Butchart nổi tiếng của thế giới. Thành phố Victoria là thủ phủ của tiểu bang British Columbia thuộc Canada.

Victoria nằm ở phía nam của đảo Vancouver ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương.  Thành phố được đặt tên theo tên của nữ hoàng Victoria của Anh Quốc.  Đây là thành phố lớn thứ hai tại bờ tây của Canada sau Vancouver.  Khí hậu thành phố rất ôn hòa, thành phố được xếp vào trong 10 thành phố đẹp và đáng sống trên thế giới, ngoài ra Victoria còn được mệnh danh là viên ngọc quý của Canada với những đặc điểm nổi bật là sạch sẽ, yên tĩnh với những căn nhà nhỏ xây theo kiểu Anh, thành phố rất thân thiện và an toàn.  Tuy thuộc khí hậu hàn đới nhưng dưa theo anh tài xế taxi nói thì Victoria hầu như không có tuyết rơi vào mùa đông, một năm chỉ có tuyết rơi đúng 1 hay 2 ngày và chỉ trong vòng vài tiếng đồng hồ nên tuyết tan ngay khi trời vừa ngưng tuyết chứ không đông lại thành đá.

Theo thời khoá biểu hôm nay mặt trời mọc lúc 6:06 sáng, mặt trời lặn lúc 8:28 tối, trời nắng đẹp và nhiệt độ là 64oF hay 18oC, có nghĩa là một ngày nắng đẹp, mát và tuyệt vời để tham quan Victoria.

Vì đến 6 giờ chiều tàu mới cặp bến Victoria và qua 6 ngày hoạt động liên tục nên hôm nay mọi người có vẻ thư giãn, ngũ dậy trể và lười biếng hơn mọi ngày.  Phòng ăn sáng hôm nay lúc 7 giờ vẫn chỉ lác đác mấy người già dậy sớm lên ăn sáng, các gia đình có con nít hoàn toàn vắng mặt.  Phòng tập thể dục lại đầy người vì sau mấy ngày ăn uống thoải mái, giờ đây là lúc phải tập thể dục lại để giảm cân :)

Tàu hôm nay đi với tốc độ khá nhanh, đi ra phía sau boong tàu có thể thấy làn nước trắng xoá kéo dài phía sau và nước bắn tung lên tung toé. 



Biển lặng nhưng tàu đi nhanh nên cảm giác hơi rung nhẹ, đứng một chặp lâu có cảm giác say sóng lâng lâng.  Tàu càng đi càng tiến ra giữa biển khơi nên không còn thấy bờ hai bên như mọi hôm trước.  Đôi lúc cũng thấy nhưng chỉ là những đảo nhỏ khi con tàu đi lướt ngang qua.  Trên biển có nhiều tàu tư nhân nhỏ ra biển chơi vào những ngày nghĩ cuối tuần.



Theo dự tính cả nhóm sẽ lên bờ tham quan vườn hoa Butchart và các nơi sau đó sẽ ghé Chinatown ăn tối trước khi quay về tàu trước 11:30 đêm kịp giờ tàu nhổ neo rời bến.  Tuy nhiên vì có chuyện gì đó mà Coast Guard của Canada yêu cầu tàu vào bờ trễ đến gần hơn 1 tiếng đồng hồ nên mọi người sẽ chỉ được lên bờ ở Victoria Canada sau 7 giờ tối và quay lại tàu sau nữa đêm 12:30 đêm tức là sang ngày hôm sau.

Ngày cuối cùng là ngày party time, lại thêm trời nắng đẹp nên mọi người đổ lên desk cao nhất bơi lội, enjoy nắng ấm.  Họ làm barbecue ngoài trời ngay tại bể bơi, tính nhẩm hình như bà con ăn ít nhất là 5 con heo quay tổng cộng trong vòng 2-3 tiếng đồng hồ.


Sau giờ ăn trưa là chuẩn bị đi xem show ảo thuật do tất cả con nít trên tàu biểu diễn.  Tụi nhỏ cả tuần nay đã diễn tập và hôm nay ngày cuối để trình diễn tài nghệ mà mình học được.



Đúng 7 giờ chiều thì họ mới cho mọi người lên đất liền, dãy hàng người đứng xếp hàng để đổi tiền, đứng chờ đến phiên đi taxi, chọn xe bus đi tour, đi shuttle vào trung tâm thành phố làm sốt ruột tất cả mọi người vì trời đã về chiều.  


7 giờ chiều không còn đủ thời gian để đi thăm vườn Butchart vì đi đi về về mất cả 2 tiếng rồi và Chinatown cũng đã sắp đóng cửa rất nhiều tiệm ăn rồi dựa theo anh tài xế taxi nói.  Cuối cùng mọi người quyết định ra bến cảng Victoria chơi và chụp hình vì con đường Wharf, tòa nhà hành chánh và khu Belleville dọc theo bến cảng là những con đường và khu vực đông vui nhộn nhịp nhất, đó cũng là linh hồn của thành phố Victoria.



Quả đúng như vậy, vừa xuống xe taxi là thấy người đi như mắc cửi, xe ngựa, xe đạp lôi chở du khách đi tham quan chạy lọc cọc trên đường.  Dọc theo bến cảng có những người biểu diễn ảo thuật, làm những show chọc cười và bán các món hàng lưu niệm.  Ngay sát bến tàu thì tàu thuyền buồm du lịch cá nhân đậu san sát bên nhau.







Hơn 10 giờ đêm, sau khi đi một vòng bến cảng, tham quan chợ trời đêm ngay tại bến cảng và vào 7/11 mua gần chục cây kem cây và chips ăn dọc đường để tìm taxi nhưng cả sau 15 phút vẫn không thấy có chiếc xe taxi nào cả.  Dân Victoria đi ngủ sớm quá mới có 10 giờ đêm à mà lại cuối tuần nữa chứ :-) nên cuối cùng mọi người quyết định đi bộ tà tà về lại tàu.  Với gần 5 km đi bộ, về đến tàu thì cũng đã quá 11 giờ đêm, mọi người đều mệt và mỏi chân nên đều về phòng nghĩ ngơi chuẩn bị rời tàu vào sáng mai lúc 9:30 sáng.

Victoria - August 22, 2015