Thứ Sáu, 26 tháng 12, 2014

HOÀNG HÔN

Hoàng hôn ...

Lời giới thiệu

“Hoàng hôn tím”, “Hoàng hôn màu lá”, “Chiều trên Phá Tam Giang” … những ám tượng về buổi chiều trễ đã đi vào tâm hồn của biết bao thế hệ Người Việt qua lời thơ, tiếng nhạc, bức họa!

Thế nên, “Hoàng hôn”, bản thân tên gọi cho khoảnh khắc cuối chiều, nhập nhoạng trước khi bóng tối phủ trùm, đã trở nên thi vị hơn bao giờ hết, có khả năng làm mềm lòng bất cứ ai, cho dù họ là người có trái tim chai sạn nhất, sắt đá nhất … và một phần trong đó, sẽ được chia sẻ dưới đây qua những con chữ sâu lắng, mang hơi thở của nhịp sống, nơi mà từng thành viên của Người Giữ Vườn đang sống và trải nghiệm …

Theo đó, Người Giữ Vườn hân hạnh giới thiệu vào trang Vườn của chúng ta bài viết về khoảng khắc "Hoàng hôn ..." của các tác giả ThienHuong Bui, Lac Van Vo, Tôn-Thất Long và Manh Dang.

Người Giữ Vườn
----------------------


Mộc mạc Dalat - Ảnh của Nhiếp ảnh gia Pham Anh DungMộc mạc Dalat - Ảnh của Nhiếp ảnh gia Pham Anh Dung

DALAT HOÀNG HÔN
ThienHuong Bui

Thành phố tôi ở đang vào giữa mùa xuân, những buổi chiều rời sở vẫn còn những cơn nắng gay gắt, dù đã gần 6g chiều. Giữa cái hối hả, bộn bề của đời sống, chợt chạnh lòng nhớ những êm ả ngày xưa. Có những lần bất chợt thấy vài chùm nắng vàng sót lại trên một thoáng hoa marguerites trắng. Hình như rất nhẹ, vang lên đâu đó những nốt nhạc của những giọt nắng cuối ngày trong thành phố cũ.

Vạt nắng cuối ngày, ừ, có phải đó là thời phút của hoàng hôn, của những giờ khắc giao thoa giữa ngày và đêm tối. Giờ khắc ấy ở thành phố Đà lạt dấu yêu của tôi thế nào nhỉ … Đó là những vạt nắng tắt dần khi con bé cùng nhóm bạn tan trường đợi xe về trễ. Thoáng đâu đó những tà áo trắng lẫn vào những cánh cổng thô sơ rũ nhẹ những chùm hoa hồng trắng, hay những rào dâm bụt điểm chút màu tím nhẹ. Thoáng đâu đó một chút hương cà phê thơm ngát, hơi ấm tan theo một chút lạnh ùa về trong nhà Thủy tạ bên hồ Xuân hương. Thoáng đâu đó những chiếc xe đạp , xe hai bánh, những bóng người đi bộ, những người mẹ, người chị tan buổi chợ chiều, những người cha, anh sau buổi làm việc trở về nhà. Những âm thanh rất nhẹ của cuộc sống như hòa lẫn với những chiếc bóng đậm dần lên khi nắng chiều nhạt bớt … Và rồi những làn sương lành lạnh chợt bỗng tỏa nhanh … Lạnh … Đà lạt là như thế. Chỉ trong khoảnh khắc, chút nắng ấm của ngày đã bị tan đi khi màn sương buông xuống. Lúc ấy những chiếc đèn đường vàng đã hắt lên, tỏa một vầng sáng huyền hoặc xung quanh khi làn sương phủ xuống. Cái lạnh đến nhanh bất ngờ với những du khách mới bước chân đến Đà lạt vào những lúc hoàng hôn. Đang thả bước trên dốc chợ, quanh hồ Xuân hương, dọc dốc nhà thờ. Đang thưởng thức hương cà phê nóng hổi, ly đậu nành thơm ngát. Nắng đã nhè nhẹ nhạt dần, một chút gió đâu đó còn nhẹ hơn cả tiếng thở dài, và những làn sương mỏng mảnh trùm lên thành phố. Huyền hoặc, đúng không, dịu dàng quá đúng không … Những đám lục bình lặng lẽ trôi trên hồ Xuân hương hình như đang dần dần chậm lại. Màu tím nhẹ nhàng của những bông hoa đang tối dần đi, và khi chúng chìm hẳn vào bóng đêm, bạn sẽ bắt đầu thấy lạnh. Nhưng cái lạnh se sắt ấy có nghĩa gì khi bạn vẫn còn đang ngơ ngẩn vì dáng vẻ mềm mại của thành phố. 

Tôi đã đi qua nhiều thành phố, đã có nhiều buổi chiều sống lẫn với hoàng hôn. Nhưng có lẽ không nơi nào, có một hoàng hôn không nhận thức được như ở Đà lạt. Chỉ chìm đi trong không gian, trong hương gió, hương thông, và quên đêm sắp đến. Như vậy, làm sao tôi có thể tả rõ ràng về hoàng hôn Đà lạt. Có lúc chân trời là một màu tím thẫm, có lúc là những ánh nắng rực rỡ vàng tươi, có lúc là chút cầu vồng sau những cơn mưa tầm tã. Nhiều màu nhiều vẻ lắm, mần răng viết cho hết. Nhưng cái nhẹ nhàng thì hình như lúc nào cũng thế, thật nhẹ nhàng, con người, không gian, thời gian tan vào nhau để quên đi thời khắc giao thoa sáng tối. Và khi chợt nhận ra cái lạnh, sương đã lên, cái màn sương huyền hoặc một lần nữa lại làm mình tan đ i… Nhẹ và đẹp, quá dễ thương đi. Bởi vậy, răng mà không nhớ ? 

Viết từ Melbourne
--------------------------




HOÀNG HÔN TRÊN BÃI BIỂN SAN DIEGO
Tôn-Thất Long 


Nếu ai đã từng sống qua những ngày lặng lẽ buồn ở Đà Lạt, ngắm nhìn những buổi hoàng hôn nhuộm màu đỏ trên mặt Hồ Xuân Hương và đồi Cù hoặc trầm ngâm nhìn hoàng hôn qua khung của kính của Thanh Thủy hoặc Thủy Tạ với khói thuốc và hương vị tách cà phê đen thì bạn sẽ cảm giác được hoàng hôn của Đà Lạt đẹp tuyệt vời như thế nào của thành phố buồn.

Xa Đà Lạt bao nhiêu năm nhưng mỗi lần ngắm hoàng hôn trên biển nơi tôi đang ở làm tôi liên tưởng đến hoàng hôn của Đà Lạt dù nó thật sự chẳng giống nhau chút nào cả.

Hoàng hôn của biển thật khác xa với hoàng hôn của rừng núi, những tia ánh nắng của ánh mặt trời thật chói chang như muốn ban phát thứ ánh sáng cuối cùng trong ngày đều xuống cho muôn vạn vật. Nhìn khôí cầu lữa đỏ rực từ từ chìm xuống trong lòng đại dương xa xa, mặt biển thay đổi từ xanh dương thẩm sang màu đỏ rực và cuối cùng là một màu nhợt nhạt của những tia nắng cuối cùng đủ để mặt biển ánh lên màu trắng hơi phơn phớt vàng và tóe ra những tia sáng lấp lánh như những hạt kim cương của biển cả. Những cơn gió biển bắt đầu xuất hiện rì rào và nhẹ nhàng thổi những làn gió mát rượi của một buổi chiều hoàng hôn xuống. Vị mặn của muối vương theo gió tỏa đi muôn nơi. Hoàng hôn của biển đẹp nhưng mang vẻ man dại và huyền bí, mặt biển thật khó hiểu.

Hoàng hôn của biển hay của núi đều tuyệt đẹp và đáng yêu, thật khó mà nói nơi nào đẹp hơn nơi nào.

Tôi yêu hoàng hôn Đà Lạt và cũng như yêu hoàng hôn San Diego nơi đã cho tôi một cuộc sống hoàn hảo và thơ mông. Hoàng hôn chính là thời khắc để ta quay về với mái ấm của gia đình và sống trọn vẹn trong hạnh phúc của tình thân thương.


Viết từ San Diego
--------------------------




HOÀNG HÔN MIỀN SÔNG NƯỚC
Lac Van Vo 

Chắc không gì thi vị hơn cùng người yêu ngắm hoàng hôn rơi trên sông.

Ánh tà dương trải rộng ra, nhuộm một màu đỏ au trên mặt nước, trên những cánh đồng, trên những rặng dừa... chứ không vội ẩn mình sau những quả đồi soi ánh sáng màu tím cam lên những áng mây bàng bạc như hoàng hôn Dalat.

Hai đứa ngồi quán cà phê bên bờ kè. vừa tâm sự chuyện đời, vừa ngắm mặt trời chiếu những tia sáng yếu ớt cuối cùng trước khi mất hút giữa dòng sông trông cứ như ông mặt trời tắm sông cho mát sau một ngày làm việc vất vả và nóng bức.

Những ráng chiều dần chuyển sang màu tím như còn lưu luyến chút ánh sáng trước khi bị bao trùm bởi một màu đen kịt do bóng đêm trùm xuống.

Bên kia bờ, ẩn hiện sau hàng dừa nước ven sông, những ngôi nhà đã kịp lên đèn, tỏa ra những đốm sáng yếu ớt làm những hàng dừa vươn cao trông có vẻ lung linh, huyền ảo.

Trên sông, tàu thuyền thư thả qua lại, những ánh đèn nhấp nháy phản chiếu lên mặt nước những luồng sáng nhạt nhòa. Tiếng động cơ nổ đều đều buồn tẻ , thi thoảng vài hồi còi rút lên phá tan cái vẻ tĩnh mịch chiều quê, như lời chào vội vã những tia sáng cuối cùng còn lưu luyến đọng lại trên những áng mây cao cao phía cuối chân trời.

Hoàng hôn sông nước thật buồn, buồn như những đợt sóng vỗ bờ đều đặn theo mớn nước tàu thuyền qua lại tạo ra thứ âm thanh rì rào đơn điệu .

Những bụi lục bình lười nhát cứ vật vờ theo từng đợt sóng, cứ mặc cho con nước xô đẩy về phương trời vô định. Chợt liên tưởng thân phận con người cũng thật buồn và tẻ nhạt, cũng cam chịu trôi theo dòng đời như những khóm lục bình, chẳng biết đâu là bến bờ hạnh phúc, cứ phó mặc cho số phận đẩy đưa. Cho đến khi tìm được niềm vui cho cuộc sống, nhìn lại mình thì đã đến tuổi về chiều. Ước gì được làm lại từ đầu. Mình sẽ hẹn nhau ngắm bình minh, để thấy cuộc đời tươi sáng hơn, để được yêu nhau dài lâu hơn. Để không phải ngồi bên em luyến tiếc cuộc đời trong buổi hoàng hôn.


Viết từ Mỹ Tho
----------------------


Ảnh của nhiếp ảnh gia Nguyễn Thiện PhúcẢnh của nhiếp ảnh gia Nguyễn Thiện Phúc


SÀI GÒN HOÀNG HÔN ?
Manh Dang 

Chuyện nghe như đùa !  Người có đầu óc thi sĩ nhất thì cũng khó hình dung ra hoàng hôn Sài Gòn … Hoàng hôn tím kiểu “Chiều tím loanh vỉa hè và gió hôn tóc thề” à ? Hay hoàng hôn màu lá như “Anh như chim tìm bầy, bay theo ngọn gió xa” ?

Hờ hờ, thật ra chỉ có trong thi ca mà thôi !

Quả vậy, suốt bao nhiêu năm sống ở cái đất đô hội này, bốn phương, tám hướng bị bao vây toàn là nhà với nhà, cái mái nhọn, cái mái bằng, cũng thỉnh thoảng có cái mái tròn, cái cao, cái thấp, cái to, cái nhỏ, cái mập, cái ốm, cái nhô ra, cái thụt vào … gần đây thì có cả cái mỏng đến siêu mỏng nữa !? Như một hàm răng lởm chởm của anh chàng xí trai !

Không chỉ thế, cái anh chàng trời cho không được đẹp còn được trang điểm bằng mớ mạng nhện dây điện chằng chịt đen thui trên đầu nữa, nào là sợi to, sợi nhỏ, nào là từ trái sang phải, từ đông sang tây, nhiều tầng, nhiều nấc, cái căng cứng như trai mười tám, cũng có lòng thòng như ông cụ chín mươi …

Bấy nhiêu thứ đó cũng đã đủ che khuất cả bầu trời, để khi có cái gọi là hoàng hôn về, thì mọi người lại đang quá bận rộn hối hả, chen chúc giữa xe với xe ồn ào trên những con lộ, huých vai nhau, giành nhau từng khoảng trống trên mặt đường để thoát về nhà nhanh nhất có thể ! Chẳng có ai có đủ thời gian thong thả hay tâm hồn thi sĩ để ngắm nhìn hoàng hôn cả …

Cũng có đôi lần dòng người hối hả kia cũng chợt ngước nhìn bầu trời, họ ngắm hoàng hôn ư ? Đừng có mơ ! Họ chỉ xem liệu ông trời có đổ cho cơn mưa bất chợt hay không mà thôi !

Chưa hết, đến 6h chiều, giờ của các thi sĩ hay các nhiếp ảnh gia đang đứng “chết trân” với ánh hoàng hôn nhập nhoạng, thì các ngọn đèn đường Sài Gòn đều đồng loạt bật sáng, góp theo đó là vô vàn các bóng néon quảng cáo đủ màu "Đèn Sài Gòn ngọn xanh, ngọn đỏ" ... đang chớp tắt để chính thức tống tiễn bầu trời hoàng hôn đang dỗi hờn kia vào giấc ngủ gượng gạo.

Hoàng hôn của đất thị thành đã vô tình bị bức tử, bị lãng quên như thế đó !

Thế nên, thỉnh thoảng người dân Sài Gòn chợt ngẩn tò te trước những cảnh hoàng hôn đẹp mê hồn nơi phố thị thì cũng không lạ, chỉ có điều, những hình ảnh đẹp mê hồn ấy không phải từ bầu trời, mà từ tác phẩm của các nhiếp ảnh gia …

Thôi thì, thế vẫn còn hơn là không nhỉ ? Hoàng hôn Sài Gòn …


Viết từ Sài Gòn
----------------------


* Trong bài có sử dụng hình ảnh nguồn từ nhiếp ảnh gia Pham Anh Dung (Phần Dalat Hoàng hôn), Nguyễn Thiện Phúc (Phần Hoàng hôn Sài Gòn ?) và internet.

BIẾT NÓI GÌ ĐÂY!

Biết nói gì đây,
Thường ngày thì bắt hắn đi ngủ vào lúc 8 hay 8:30 tối để mai dậy sớm đi học, tuần này và tuần tới hắn được nghĩ lễ nên được phép ngủ trễ hơn một tí. Tối hôm qua đến 9 giờ tối Má hắn bắt hắn đi ngủ, đang chơi ngon trớn bị bắt đi ngủ, hắn tuột xuống giường tức tối chạy sang phòng làm việc của mình và trèo lên lòng, ôm mình thắm thiết và kề tai vào hỏi nhỏ:
- Daddy, daddy có biết North Pole (Bắc Cực) ở đâu không?
Hắn chỉ ra sau lưng mình và hỏi:
- Có phải hướng này không?
Mình bèn trả lời:
- Không phải và tay mình chỉ lên trời!
Hắn bèn nói:
- Con muốn ba chở con tới North Pole để nói chuyện với ông già Noel.
Mình bèn hỏi lại:
- Làm chi vậy, giờ này đã trể rồi, thư con cũng đã gởi cho ổng, quà thì ổng cũng đã trao đến nhà rồi, giờ đã khuya và ông già Noel đã đi ngủ.
Hắn nói:
- Con muốn gặp và nói với ông già Noel đừng cho Mommy quà năm nay, vì Mommy hư quá, hứa cho con chơi trể mà giờ bắt con đi ngủ. Mommy hư quá trời, Mommy không giữ lời hứa.
Biết nói gì đây, mình đành cười trừ và nói thôi đi ngủ đi, ngày mai ba sẽ nói chuyện với ổng sau.
Quay ngoắc sang mình, hắn nói luôn:
- Daddy cũng hư quá, bắt con đi ngủ sớm, phải nói ông già Noel không cho quà cả Daddy và Mommy luôn.
Lần này thì mình tắt tiếng - Năm nay mình không có quà Noel rồi hic hic hic!


San Diego 
TTL - 25 Dec 2014

TẾT - KHOAI LANG DẺO

Khoai lang dẻo

Lại tản mạn chuyện Tết tiếp tục,

Hôm nay là ngày đưa ông Táo về trời, không có một chút không khí, mùi vị nào của Tết sắp đến ở đây cả, một ngày như mọi ngày, buồn thỉu buồn thiu à. Lại nghĩ đến chuyện Tết năm xưa. 

Nhớ lại những năm xưa vào khoãng 75-77 cuộc sống thật khó khăn, thời ăn cơm gạo trắng nước trong với thịt cá là một điều xa xỉ đối với mọi người. Cơm độn là chuyện thường ngày ở Huyện, nào thì cơm độn khoai mì, cơm độn khoai lang, cơm độn bắp, rồi sang ăn bo bo thay cơm. Sau bo bo là đến bột mì thì phải nghĩ ra đủ kiểu, đủ cách để ăn cho khỏi ngán. Thế là làm bánh mì, bánh bao, bánh tiêu, bánh pateso, bánh canh, bánh hấp ... cho đến bánh gateaux, gà tồ cũng làm tất tần tật. Nhưng tôi không có làm mà chỉ thưởng thức thôi, còn người làm là má và chị tôi. Cái "Công dụng ngôn hạnh" của phái nữ thời xưa được đem ra sử dụng tối đa mà không cần ai chỉ vẽ hay học hỏi.

Riêng nhà nào có người làm công nhân viên nhà nước thì còn được mua hàng nhu yếu phẩm và thêm chút đường, thịt cộng mỡ cho ba ngày Tết đủ các chất vị béo, ngọt. Nhà tôi lại là thấp hơn phó thường dân một cấp cho nên không được đụng một chút thừa nào của nhu yếu phẩm chứ ở đó mà nằm mơ mua được nó.

Những năm đó, Tết là một nỗi khổ cho người lớn nhưng là niềm vui cho lũ trẻ tụi tôi, thời đó Tết đem đến cho nhiều gia đình những lo âu và sầu muộn, nhưng trong ba ngày Tết cũng phải ráng lo chu toàn tươm tất trong nhà, ngoài ngõ. Gia đình thân quyến bạn bè chòm xóm quyến thuộc vẫn thay nhau đi chào hỏi, chúc phúc và chia xẻ mời mọc những gì mà mình có thể mang ra mời. Giờ đây không còn cái vụ mà đứng trong nhà mình nói với sang nhà hàng xóm để chúc Tết. 

Nói tới cái vụ khoai lang, thật sự thì ai nghe nói đến vụ ăn độn khoai lang là rùng mình rỡn tóc gáy vào thời đó, nhưng sao tôi lại nhớ đến và thích cái vụ ăn khoai lang dẻo ba ngày Tết. Hông biết ở đâu thì khoai lang ra sao và khoai lang dẻo từ đâu mà tới, chứ riêng tôi thì nghĩ khoai lang dẻo là từ thời đó mà ra.

Khoai lang dẻo - Món mứt mời Tết xưa

Khoai lang dẻo - Món mứt mời Tết xưa

Thật tình tôi không biết và không nhớ ngày Tết trước 75 có nó chưa, nhưng tôi chỉ nhớ sau 75 nó là một món mứt quen thuộc dọn ra mời khách của dân Đà Lạt trong ba ngày Tết cạnh bên các món mứt truyền thống như mứt gừng, mứt dừa, hạt dưa ... Miếng khoai lang dẻo vàng bóng mượt mà, ăn vào nó ngọt đến tận cổ. Chắc ai trong đời cũng đã từng thử qua, ăn qua món kẹo dẻo ra sao thì ăn khoai lang dẻo Đà Lạt nó như vậy đó, miếng khoai lang nó dẻo quẹo, miệng tóp tép nhai cái dai dai, bùi bùi, ngọt lịm cả miệng của miếng khoai lang. Như ai từng nói "khoai lang dẻo mềm như môi em ngọt." Ai mà đeo răng giả thì đố mà dám thử vì nó có thể lôi nguyên hàm răng giả ra luôn, còn ai răng thật thì chắc cũng cần phải có tăm xỉa răng sau khi dùng qua món này. Bây giờ nghe nói khoai lang dẻo trở thành một đặc sản của Đà Lạt mà hình như ai lên Đà Lạt khi về cũng có 1 bịch trong túi xách làm quà biếu bà con.

Ăn món này mà còn nhấp thêm ngụm trà thì vị đắng của trà càng làm ngọt thêm vị ngọt của món khoai lang dẻo này. Mùi vị thơm thơm của khoai lang và mùi trà quyện vào nhau làm nó càng đậm hương vị ngày Tết. Không biết thời nay khoai lang dẻo có còn là món đãi khách như Tết ngày xưa nữa không. Nhớ ơi là nhớ Tết xưa.

CHUYỆN BẾP NUC;

Chuyện bếp núc

Hình minh họa - Nguồn internetHình minh họa - Nguồn internet

Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình mà bà nội rất phong kiến, căn bếp gia đình là một nơi bất khả xâm phạm cho cánh đàn ông.  Ngay cả cái việc đơn giản nhất là xuống bếp lấy ly nước uống mà còn phải xin phép mới được bước qua cái ải này.

Sau 75 thì không còn chuyện đó nữa nhưng khi về Sài Gòn thăm bà là vẫn y như ngày xưa, căn bếp nhỏ của bà không ai được phép vào hay đụng vào, không là có chuyện để mà nghe nguyên ngày.  Có một dạo bà còn để cái vách ngăn gỗ để không ai bước vào nữa.

Sang xứ người thì việc bếp núc lại càng không màn đến, ăn uống thì đã có me, chị và em lo rồi, đi học hay đi làm về đói là có thức ăn dọn sẵn trên bàn, chỉ việc bỏ vào Microwave hâm nóng là xong, nhiều khi về ngồi vào bàn ăn là có một món ăn nóng hổi dọn lên bàn, đúng là làm con trai một gia đình đông phái nữ là chuyện sướng như tiên trên đời.

Rồi cái thời sống như tiên đó cũng qua đi, lấy vợ về ở chung nhà với bà già vợ, mấy tháng đầu cũng được phục vụ tận tình mà không phải làm bất cứ chuyện gì về bếp núc.  Ngay cả cái chuyện xoong nồi mắm muối cất ở đâu cũng không biết nữa.

Đến một hôm, đang đi làm thì bà già vợ gọi điện thoại nói con đi làm về thì ghé chợ Việt Nam mua dùm má ít "Ngò Rí", nghe xớn xa xớn xác đâu mà đi ra chợ vô hỏi chị làm trong chợ chổ nào bán "Ngò Hí", nhìn cái mặt bà chị làm trong chợ nghệch lên mà tôi hoảng hồn vì không biết mình đã nói sai cái gì.  Chị hỏi tôi nói cái gì, nói lại cho chị nghe.  Tôi lập lại "Ngò Hí" thì chị gập người xuống mà cười, mấy người đi qua xúm lại hỏi chuyện gì, chị kể lại làm tôi một phen đỏ mặt muốn độn thổ mà trốn đi.  Từ đấy về sau nhớ đời cái món "Ngò Hí" này.

Chưa xong, sau lần đó thì thỉnh thoảng bà già vợ lại sai đi chợ, lúc thì mua rau, mua cá, lúc thì mua thịt.  Lần nào đi chợ về, kêu mua rau thơm là bao nhiêu thứ rau thơm ngoài chợ tôi đều mua hết mỗi món một ít mà ăn cả tuần cũng không hết rau, nhét chật cả cái tủ lạnh.  Còn thì mua thịt ba chỉ thì mua thành thịt cốc lết, thịt ba rọi thì mua thành nạc vai.  Thịt bò thì thành thịt heo mà thịt heo thì thành thịt gà.  Cá rô thành cá nục, cá bông lau thành cá salmon.  Cái chuyện đi chợ của tôi nó là đề tài trong nhà để chọc quê cái thằng chưa bao giờ biết đi chợ nấu ăn là gì.

Riết rồi tôi sợ quá, thay vì nhớ trong đầu thì viết xuống thành một cái sớ táo quân trước khi đi chợ, ra chợ hỏi từng món một và kiểm tra, hỏi lui hỏi tới nhiều lần cho chắc ăn, dần dà cái việc đi chợ trở thành thói quen, rồi còn bày đặt biết lựa thịt, rau và chê ỏng chê ẹo cái chợ này bán đồ hông tươi, cái chợ kia bán sao mà bán mắc quá.

Sang tới cái chuyện bếp núc, bà già vợ hỏi con biết món nấu ăn gì ngon.  Tôi trả lời một cách ngon lành và ta đây, con biết chiên cơm, chiên trứng và luộc rau.  Bà già vợ cười ngất nói lại, vậy ngày nào mày cũng cho vợ mày, con mày ăn cơm chiên và trứng chiên hết à, Cholesterol nó lên tới tận đầu đó con à.  Biết nói gì đây, món tủ mà, còn có món gì dễ hơn và làm được đâu.  Mà cái món này tui cũng học được từ thằng bạn nối khố chí thân mà ra chứ hông phải tui hay ho gì cho lắm.  Hông lẽ ngày nào cũng ra mua bánh mì về gặm hay sao đây.  Hông lẽ ngày nào cũng nấu nồi cơm rồi luộc cái trứng và rau rồi chấm xì dầu ăn chay sao.  Cơm chiên, trứng chiên là ngon hơn món luộc cái chắc rồi.

Rồi ngày bà già vợ ra đi, nhà không còn ai nấu nướng nữa, mấy món ăn cũ ăn hoài phát chán, hai vợ chồng bắt đầu ngâm cứu trang "Những Món Ăn Ngon Ba Miền", nó được xem tới xem lui và các món ăn cũng từ đấy mà ra, các món hủ tiếu, mì, phở, bún đều kinh qua.  Các món ăn chơi cũng được tiếp thu chơi tới bến.  Bếp phụ vẫn là công việc chính, sợ lặt rau rửa chén giờ thì không làm là không có ăn.  Vụ đi chợ thì đã rành sáu câu vọng cổ, hông còn vụ mua lộn thứ này sang thứ kia, nhưng cái vụ mua dư mua thêm thì không tránh được.  Lúc nào đi chợ vợ cũng ca cái câu củ xì "Anh nhớ mua mỗi thứ một món thôi nghe, mua nhiều về anh ráng ăn chứ không ai ăn dùm cho đâu nghen.".  Vẫn hông chừa!  Cứ vài ba bữa con nhỏ lại yêu cầu ba làm cho nó món ruột là ướp thịt chiên và món tomato soup ăn với cơm tấm bì.  Ăn xong vợ khen ngon, con giơ tay ba number one.

Hình minh họa - Nguồn internetHình minh họa - Nguồn internet

Nhiều khi tôi không hiểu cả bản thân mình, chuyện hôm qua làm gì, ăn gì ...mà không nhớ nổi trong khi cái chuyện xảy ra chục năm, hai chục năm về trước thì cứ y như là nó hiện lại trong đầu, hi hi hi, qua cái tuổi ngũ lão chuyện xưa nó hiện về nhiều, sợ quá.  

Chỉ có điều là mình thấy mình đúng là thằng con bất hiếu, ông bà già chưa bao giờ được hưởng một bữa ăn ngon do mình tự tay nấu mà giờ đây lăn dzô bếp nấu và phục vụ hai má con nhà nó phát mệt cái thân già.

San Diego - Feb 18, 2014

TẾT - TỜ BẠC 30 ĐỒNG

Tờ bạc 30 đồng

(Lại tản mạn câu chuyện cuối năm....)

Chắc các anh chị còn nhớ trong thập niên 80, cả nước phát động phong trào mua công trái. Lại bổn củ soạn lại, thành phố khoán phường, phường khoán khóm, khóm khoán tổ, tổ lại tổ chức học tập và vận động, nói chung là các bác nhà ta làm việc rất có quy củ và kỷ luật. Tình hình diễn ra lúc đó là toàn thành phố, các phường khóm, ấp xã thì đều như nhau, giống y như tờ giấy carbon lúc xưa người ta hay dùng để in roneo vậy đó. Ở bên trái đã vậy thì bên phải cũng giống y chang. Sau đó các tổ trưởng các tổ dân phố đã đi từng nhà, không nài ép thì cũng năn nỉ để bà con góp tiền mua công trái để cho đủ hạn ngạch quy định. 

Đây cũng là thời gian tôi làm việc lâu nhất với nhóm vận động bán công trái trong gần 2 tháng trời. Sau vụ đào Hồ Xuân Hương cực quá, tôi trốn về Sài Gòn một thời gian thì họ kiểm tra hộ khẩu, nói rằng tôi đã đi vượt biên mặc dù lúc đó tôi đang làm việc tại Sài Gòn, chẳng qua cái tội đi lâu mà không thèm nể mặt anh công an khu vực đó mà, thế là phải khăn gói lên lại Đà Lạt ở một thời gian cho tình hình lắng dịu. Chưa qua khỏi ải gian truân của vụ làm công quả, lần này họ bắt tôi ngày ngày phải lên phường, ngồi đó chờ bà con đến mua công trái thì bán. Nói cho ra vẻ ta đây thôi chứ tôi mà được bán cái mốc xì gì.

Trong nhóm này có 1 chị trên Ngân Hàng được phái về làm chung, 1 chị sồn sồn là do đảng ủy địa phương chỉ đạo ra lãnh đạo tụi tôi hai người, một là thường dân là chị làm trên Ngân Hàng và 1 là phó thường dân là tôi. Chị làm trên Ngân Hàng có nhiệm vụ là đếm tiền và chiều về thì đem tiền về lại nộp cho Ngân Hàng và vô sổ sách. Còn tôi thì nhiệm vụ là ngồi đó viết biên lai nhưng đặc biệt không được đụng tiền. Còn chị đảng ủy viên lãnh đạo thì theo tôi nghĩ chị ấy không làm gì mà chỉ lo xuống bếp sau nhà nấu cơm và lo giặt đồ cho con chị, gia đình chị ở ngay phía đối diện với Ủy Ban Nhân Dân Phường mà. Gần xẹt à, băng qua đường là tới nhà rồi, cần gì thì tôi chỉ chạy qua kêu là 5 phút sau chị có mặt.

Tôi phải nói là chính quyền thật sáng suốt, cái gì mà thuộc về nhân dân là có vụ chia năm xẻ bảy cho nhân dân, cái Village Pháp tuyệt đẹp mà các anh chị đều biết trên con đường Quang Trung và Nguyễn Du của Đà Lạt trước kia phải là ông này bà nọ, không tướng thì tá mới dám ở, lúc đó phía trước là văn phòng, còn chịu khó đi ra phía sau sẽ thấy ít nhất 3 hộ chia chung và được tăng gia thoải mái, gà vịt được tự do chạy rông, heo thì lịch sự hơn được nhốt trong chuồng nhưng nêú ai vô tình đi ra phía sau mà quên khép cửa lại thì ôi thôi, tôi xin lỗi, cái mùi độc nhất vô nhị này làm quý vị có thể vài ba ngày vẫn còn nghĩ đến đấy.

Nói chung là bán sức làm công quả mà không hưởng được đồng lương nào, trưa đạp xe về nhà ăn cơm trưa, xong rồi đạp xe quay lại ngồi xuống cái bàn đặt trước Ủy Ban Phường làm ôn thần giữ cửa, ai vô xin giấy tờ hay có công việc gì thì lại tưởng mình là nhân viên gác cổng hỏi này hỏi nọ, mà mình thì có biết chi mô tê. Mở miệng ra là chỉ một câu "Dạ anh, dạ chị có mua công trái hông?" Một cái liếc, một cái ngoáy, quay mông đi thẳng, cái thằng này dzô duyên, người ta đi làm giấy tờ lại hỏi mua công trái. Còn mình thì nghĩ thầm trong bụng, cái ông cái bà này sao mà bất lịch sự thế không biết, có mua hay không thì trả lời một tiếng thôi mà, cái gì mà háy với nguýt.

Công Trái -1983Công Trái -1983
Công Trái -1985Công Trái -1985


Cứ cách vài ba ngày là tụi tôi được giao nhiệm vụ đi các khu vực xa như là Thái Phiên, Xuân Trường, Xuân Thọ để bán trái phiếu. Thời đó làm gì có vụ xe cơ quan hay xe công sở chở đi công tác cho oai, nó chỉ có đúng một loại xe thôi đó là xe đạp và xe cũng của mình chứ không có ai phát cho mà đi. Đường đi thì xa, mà 2 chị em thì đạp xe đi mà cứ nói hy vọng xuống họ sẽ đãi cho bữa ăn, cơm ngô khoai bắp gì cũng được chứ bán xong rồi còn sức đâu mà đạp xe về. Nhưng nói thật, lần nào đi cũng được một bữa ăn, không thịnh soạn nhưng cũng rau cải mắm muối đầy đủ.

Dù gì thi mình cũng là dân thành phố, hông biết sao mà lúc đó cứ cho Thái Phiên, Xuân Trường, Xuân Thọ là nhà quê hông à, mà thật, vô tới nơi mới thấy người dân lam lũ, vậy mà họ chịu mua công trái hơn là dân thành phố, vì vậy càng về sau từ 3,4 ngày thành ra 1,2 ngày đi. Cái gì cũng có mức của nó, thời gian đầu bán được khá nhiều, rồi dần dần bà con mua ít đi. Tiền thì lúc đầu là tiền trăm tiền ngàn, sau thành tiền chục tiền lẽ. Tôi thì không sao, chỉ tội cái chị bên Ngân Hàng, suốt ngày cứ sa sả mà rủa "Mả cha cái thằng chết tiệc chi mô mà ngu thể, chể chi mà chể cái đồng tiền đoản hậu rứa, mi làm thế làm răng mà tau bỏ xếp vô cho nó chẳn nè". 

Lúc đầu mình cũng chẳng hiểu chuyện gì, lại thêm chị nói giọng Huế rất nặng làm mình phải lắng tai mà nghe, sau rồi cũng hiểu, số là chị muốn xếp tiền sao cho gọn từng xấp một ngàn. Nếu có 2 tờ 500 thì thành 1000, 10 tờ 100 thành 1000, còn lại tiền 5 đồng, 10 đồng cộng chung lại cũng là chẵn. Chỉ có loại tờ bạc 30 đồng thì chị làm cách nào cũng không thành 1000 hay chẵn được, mà quy định của Ngân Hàng là tiền đem về phải đóng từng xấp 1000. Ôi cái tờ bạc 30 đồng chết tiệc.

Tờ bạc 30 đồng (1981-1985)Tờ bạc 30 đồng (1981-1985)

Thời đó, dù muốn dù không thì nhà nhà ít nhất cũng mua vài ba tấm công trái được quy đổi ra là lúa gạo, nhưng rồi không biết sau bao nhiêu năm đã có ai nhận lại số tiền quy đổi đó hay không thì có lẽ trời biết đất biết.

BẾN ĐÒ THỦ THIÊM

Bến đò Thủ Thiêm, hai lần sang phà!



Tôi lớn lên và từng nghe qua câu vè về  Sài Gòn:
"Sài Gòn có bến Chương Dương,
Có Dinh Độc Lập, có đường Tự Do,
Có Chợ Quán, có Cầu Kho,
Có bến xe thập tỉnh, có bến đò Thủ Thiêm”.

          Sống bao nhiêu năm ở Sài Gòn cho đến vài ngày trước khi tôi rời Việt Nam, tôi toàn nhìn bến đò Thủ Thiêm từ bến Bạch Đằng chứ chưa bao giờ bước chân hay đặt chân lên chuyến phà Thủ Thiêm để đi sang bên kia sông.

          Không hiểu sao lần đó tôi lại có quyết định lên chuyến phà đi sang bên kia Thủ Thiêm một lần rồi quay lại.  Tới giờ này thì tôi lại có cảm giác thật thích thú và nghĩ đến quyết định đúng của mình lúc đó, vì tôi đã biết ngày nay bến đò Thủ Thiêm đã đi vào dĩ vãng với người Sài Gòn.  Có lẽ tôi là người may mắn và tự hào là mình đã từng đến và đi phà qua Thủ Thiêm.

          Tôi cũng không nhớ là bao nhiêu tiền cho cái vé 1 lần qua phà nhưng tôi đã mua vé cả đi lẫn về.  Bước xuống theo dòng người lên phà, đi qua tấm bửng sắt cũng là cánh cửa đóng phà lại khi rời bến, lòng tôi có cái cảm giác là lạ vì lần đầu tiên trong đời tôi đi phà.  

          Vào những năm cuối 80, xe đạp vẫn là phương tiện phổ biến nhất, xe gắn máy đã bắt đầu nhiều nhưng chỉ trong nội ô Sài Gòn, còn Thủ Thiêm vẫn là ngoại ô và một quận huyện nghèo, xe gắn máy chỉ là Honda 50cc hay Honda Đam là chủ yếu, còn lại toàn là xe đạp và xe đạp, cùng người buôn thúng bán buôn chất đầy lên phà.

          Tôi đứng ngay phía trước sát mạn tàu và xem từng con nước lên xuống, đánh vào mạn phà, nhìn mớ lục bình trôi dật dờ trên bến sông.  Mùi dầu nặng, mùi khói, mùi mồ hôi và thuốc lá của những người xung quanh quyện vào thành một mùi đặc biệt.  Tiếng gió, tiếng nước, tiếng người nói chuyện, tiếng ồn của máy tạo ra một âm thanh lạ lùng.  Con tàu nặng nề rùng mình từ từ nâng càng lên đóng lại và rời bến.  Càng sang gần bờ bên kia sông, khi phà càng gần Thủ Thiêm thì lục bình càng dày đặc cả một khúc sông.

          Cái cảm giác đi tàu, dù chỉ là tàu chạy trên sông và rất chậm nhưng cũng mang lại một cảm giác khá đặc biệt.  Có lẽ tôi là dân xứ Cao Nguyên đất đỏ chưa một lần đi tàu hay đi bè trên sông nước nên cái cảm giác đó rất khó diễn tả, nó bồng bềnh, nó trôi đi và gió lộng man mác thổi tràn vào mặt, tóc bay tung tóe.  Nếu bạn từng ngồi ngay bến Bạch Đằng hóng gió vào buổi chiều tối thì ngọn gió còn mạnh hơn nữa nếu bạn đi phà ra giữa sông, nó lồng lộng, nó thổi giật từng cơn và từng cơn.

          Lần thứ hai là vào năm 2000 khi tôi về chịu tang bà Nội tôi, cũng bến phà Thủ Thiêm cũ, tôi và gia đình đã rãi tro cốt bà tôi ra giữa sông Sài Gòn qua chuyến phà Thủ Thiêm.  Có lẽ bà tôi cũng chưa một lần qua phà Thủ Thiêm ngoài lần duy nhất và cuối cùng trong đời đó là đi với tôi dù rằng bà đã sống ở Sài Gòn trên dưới gần 50 năm.

          Ngày nay, phà Thủ Thiêm đã đi vào dĩ vãng cho người dân Sài Gòn, dẫu đường hầm hiện đại là niềm vui lớn, là ước mong từ bấy lâu nay của người dân, nó giúp cho dân chúng đi lại thuận tiện hơn.  Song câu hỏi tôi luôn tự hỏi cho chính mình là có phải khi xây dựng một cái gì mới là phải phá bỏ cái gì cũ mặc dù nó đã đi vào lịch sử của người dân và thành phố không?  Có lẽ không phải riêng tôi là người duy nhất đặt câu hỏi này, mà các bạn Sài Gòn tôi cũng đã từng hỏi qua.  100 năm di tích lịch sử chỉ trong vòng vài ngày đã biến mất chỉ còn lại trong dĩ vãng, đáng buồn hay không!

Kết thúc với câu không còn vè:
Sài Gòn có Bến Chương Dương,
Có Dinh Thống Nhất, có đường Đồng Khởi,
Có Chợ Quán, có Cầu Kho,
Có bến xe thập tỉnh, vắng bến đò Thủ Thiêm.



San Diego - TTL

NHƯ ĐÃ DẤU YÊU

Như Đã Dấu Yêu!

Kể chuyện nhau nghe khi mất ngủ. Vì tôi hay uống cà phê và nghe nhạc hoặc đọc sách khuya xong rồi ngồi viết (chuyện này xảy ra trước lúc bài viết này được hoàn thiện, giờ thì hết rồi). 



Tin nhắn!

                  Trước khi co cái vụ phone tay thì người ta hay dùng YM hay AIM (Yahoo Messenger hay American Online Messenger), sau này còn nhiều loại messenger nữa nhưng có lẽ hai loại này là phổ biến nhất để nhắn tin qua lại .  Người này ngồi trên computer và nhắn tin qua cho người kia cũng ngồi trên computer, nhắn xong 1 câu xong rồi chờ người kia nhắn lại cho mình.  Đọc từng dòng message rồi tủm tỉm cười một mình.  Lúc đó là cảm thấy thật hạnh phúc và nghĩ đến kỷ thuật thật tân tiến, chưa kể nhà nào sang sang còn tậu thêm cái camera nữa thì tha hồ mà nói chuyện.

                  Đến khi có cái phone tay, thì tới cái vụ nhắn tin đã chuyển hướng sang nhắn tin trên phone.  Chắc hẳn ai đó trong đời cũng từng có lúc nằm lăn lóc trên giường nhắn tin qua lại rồi cười há há hay cười tủm tỉm một mình.  Cũng có lúc đọc tin xong thì lại thở dài ra não ruột, chán chường vứt cái phone lăn lóc sang một bên.  Cũng có lúc nằm để cái phone kế bên hay để một chổ nào đó mà tay mình có thể với tới bất cứ lúc nào, hể cái phone nó nhúc nhích kêu lên là nhào tới chụp lên mở ra coi liền.  Cái phone nó dính và đeo theo mình như hình với bóng  ngoài trừ việc đi tắm.

                  Tin nhắn thì một ngàn lẽ một loại tin nhắn, từ tin rủ đi ăn, tin hỏi thăm, tin nhắn nhớ, tin nhắn buồn cho đến tin chỉ một chữ "Hi" hay "Hello" hoặc "Anh" hoặc "Em".  Tin nhắn cũng không kể giờ giấc, lúc gần sáng, lúc nữa đêm, có khi ban ngày có khi ban đêm, không theo một thứ tự thời gian nào cả.  Gởi tin nhắn phải suy nghĩ thật lâu vì đánh không dấu, lại phải ngắn gọn mà đủ nghĩa cho người nhận đọc không bị hiểu lầm.  May quá, sau này đã có bản chữ tiếng Việt rồi, không thì gởi tin đi rồi lại phải gọi để giải thích.

                  Bây giờ thì  ngoài tin nhắn trên phone thì còn gì nè, tin nhắn trên Facebook.  Không biết vài năm nữa sẽ cho ra loại tin nhắn nào mới không nhỉ, nhưng mình chắc chắn là cảm giác nhận tin nhắn đều như nhau, háo hức chờ tin nhắn, nhận tin cười tủm tỉm, cười hăng hắc và thở dài ra não ruột.  Cuộc tình qua những tin nhắn luôn như nhau dù cách nhắn tin có thay đổi theo thời gian.

Nắm tay!

                  Nắm tay dễ hay khó, thật mà khó nói và trả lời được.  Ở mỗi thời đại hay thời kỳ thì hoàn toàn khác nhau, vào cái thời ông bà già tôi thì hình như không có vụ nắm tay vì tới ngày cưới mới biết mặt nhau thì làm gì có vụ nắm tay trước đó.  

                  Đến thời của tôi thì đi vòng vo tam quốc không biết đến bao lâu mới dám mở lời rủ đi chơi, còn việc cầm tay thì chắc là tính tới năm chứ không phải tháng hay ngày sau khi đi chơi.  Nắm tay mà toàn phải là lợi dụng cơ hội chứ không có công khai.  Đi xem phim chờ đèn tối mới len lén nắm cái tay, đi ngoài đường giả bộ chạm nhè nhẹ vào cái tay...  Kết luận càng iêu nhau lâu thì tình iêu vẫn ngây thơ và ngu ngu dại dại như ngày ban đầu, vẫn mắc cở là chủ yếu ...

                  Thế mà cái thời bây giờ, đúng là kỷ thuật hiện đại nên cái gì cũng hiện đại theo, con cháu gái nó nói nắm tay con giai dễ ợt à, còn thằng cháu giai nói muốn nắm tay con gái thì nắm dù có iêu hay không iêu, rủ đi ra ngoài chơi là nắm được tay thoải mái rồi, nghe xong thì hông hiểu cái thời bây giờ tình iêu nó thuộc dạng gì nữa.  

                  Tôi chỉ biết, vào cái thời của tôi đã có biết bao nhiêu cuộc tình đã bay đi với nỗi niềm thương tiếc hay vô vọng của cả đôi bên vì đã không dám nói, dám cầm cái tay dù cả hai phía đều có tình ý với nhau.  Khi cuộc tình đã bay xa thì lúc đó mới suy nghĩ và hối tiếc rằng phải chi hồi xưa mình gan lên một tí "Cầm hay nắm cái tay!"  Quá muộn rồi phải không!

Gặp lại!

                  Nếu có một ngày nào đó gặp lại người cũ ...Đang đi trên đường, trong đám đông thấp thoáng một bóng dáng quen thân, kỷ niệm cũ bổng chợt òa về.

                  Những chuyện vui buồn khi xưa như là một cuốn phim cũ chầm chậm quay đều trở lại, nhưng cuốn phim quay chậm này không có cảm xúc, mọi chuyện vui buồn xảy ra nhưng không một hối tiếc.  Tâm trạng không còn xao động, trái tim khi iêu thật là kỳ lạ, người trong cuộc thì rất dễ khùng điên, tâm trạng lên xuống bất thường theo từng giai đoạn, từng thời điểm.  Người này tìm cách vượt vách ngăn trái tim của người kia để vào, khi thôi nhau rồi thì lại cảm thấy mừng vui vì đã thoát khỏi vách ngăn của con tim đó.

                  Nhìn hình bóng cũ đi ngang qua, chỉ thấy rằng bóng mình cũng một thời đi ngang qua, một phần thời gian cũ, một phần hình bóng cũ mình vừa ngủ sâu được đánh thức trở lại để đem mình về lại chốn thân thương ngày xưa.  Không cảm thấy tốt, không cảm thấy xấu, chỉ cảm thấy thanh thản một cách lạ lùng, chí ít mình không mặc cảm hay tội lỗi về nó, bước đi nhẹ nhàng!



San Diego - TTL